Przygody pogranicznika. Tom 2: Znikająca granica

Babula mówiła, że kłamstwo boi się na świecie jednej jedynej rzeczy, i że nie jest nią prawda, bo z prawdą kłamstwo żyje w zgodzie od początku świata. Prawdę można przekrzyczeć, można ją wyśmiać, można jej kazać się wstydzić i pójść do kąta, i prawda często idzie, bo prawda jest żywa, a co żywe, to się da zawstydzić. Kłamstwo boi się ołówka.

Bo ołówek nie krzyczy, więc go nie przekrzyczysz. Nie podnosi oczu, więc mu ich nie spuścisz. Nie wstydzi się, bo nie ma czym. Zapisze cicho, po swojemu, co było, i położy się z tym w zeszycie, i leży, i czeka. A papier, mówiła babula, ma czas. Papier przeczeka każdego, kto się go boi.

U nas we wsi była jedna taka, ciotka Fiedosia, co na weselach siadała z boku i zapisywała sobie w zeszycik, kto ile młodym dał w kopercie. Nikt jej o to nie prosił, ona sama, dla porządku. I póki ten zeszycik leżał u niej w kufrze, była z niego pociecha, bo jak się kto potem spierał, kto ile dał, Fiedosia rozsądzała i było po sprawie. Ale kiedy raz na weselu u Doroszów wypadł jej ten zeszycik z fartucha i poszedł między gości, to się przez niego pół wsi z drugim pół wsi nie gadało do wiosny. Bo jedno to wiedzieć, że sąsiad skąpy, a drugie zobaczyć czarno na białym, że ten, co się stawiał za bogacza, dał tyle co dziad. Zapisane, mówiła babula, boli inaczej niż wiedziane.